Hamdi Ulukaya’nın Başarı Hikâyesi: Bir Yoğurt Kabından Dünyaya
Üreterek Başaranlar — 1
Sen de bir şeyler üret, başarırsın!
Bazen bir iş fikri, her gün kullandığımız bir ürüne bakıp “Bunun daha iyisi yapılabilir” demekle başlar.
Hamdi Ulukaya’nın hikâyesinde de tanıdık bir ürün vardı: Yoğurt. Türkiye’de süt hayvancılığı yapan bir ailede büyüyen Ulukaya, yıllar sonra Amerika Birleşik Devletleri’nde bu birikimini Chobani markasına dönüştürdü. Chobani’nin temeline, kaliteli gıdayı daha fazla insana ulaştırma fikrini yerleştirdi.
Bildiği işten yola çıktı
Ulukaya, ABD’ye 1994’te gitti. Chobani’den önce peynir üretimi yapıyordu. Dolayısıyla yoğurt fabrikasını satın alma kararının arkasında süt ürünleriyle ilgili deneyimi de bulunuyordu.
2005’te Kraft’ın elden çıkardığı, eski fakat üretim ekipmanları bulunan bir yoğurt fabrikasının ilanını gördü. Fabrikayı, ABD Küçük İşletmeler İdaresi’nin desteklediği bir banka kredisiyle satın aldı. Türkiye’den bir yoğurt ustasını da ekibine kattı.
Bu başlangıç, girişimcilik açısından önemli bir ayrıntı taşıyor: Ulukaya, geçmişte öğrendiklerini yeni bir pazarın ihtiyacıyla buluşturuyordu.
Bizim için de başlangıç noktası burada olabilir. İşimizde öğrendiğimiz bir yöntem, ustalaştığımız bir beceri veya çevremizde sürekli karşılaştığımız bir sorun…
Bazen değerini küçümsediğimiz bilgilerimiz, bir başkasının para ödeyerek çözmek istediği ihtiyaca karşılık gelir.
Fabrikayı almakla iş bitmedi
Bir işletmenin kapısını açmakla müşterinin tekrar satın almak isteyeceği ürünü ortaya çıkarmak arasında uzun bir yol olabilir.
Ulukaya ve ekibi, Chobani’nin tarifini geliştirmek için yaklaşık iki yıl çalıştı. İlk siparişler 2007’de gönderildi.
Colgate Üniversitesi’ndeki konuşmasında aktarıldığı üzere, küçük partiler hâlinde üretim yapılıyor; yoğurdun kalitesinin depolama ve taşıma koşullarında korunup korunmadığı sınanıyordu. Ulukaya, müşterilerin alışveriş davranışlarını da incelemişti.
Buradan çıkarabileceğimiz ders açık: Üretmek, bir fikri somutlaştırmayı ve onu tekrar tekrar geliştirmeyi gerektirir.
Bir ürünün lezzetli olması kadar dayanıklılığı, ambalajı ve müşterinin beklentisini karşılaması da önemlidir. Bir hizmette ise bunun karşılığı zamanında teslim, tutarlı kalite ve güven olabilir.
Ürün kadar fiyatı ve satış kanalı da önemliydi
Ulukaya, Chobani’nin geniş kitlelerin alışveriş yaptığı marketlerde, diğer yoğurtlarla aynı reyonda bulunmasını istedi. Fiyatlandırma ve marketlerin talep ettiği raf bedelleri üzerinde çalıştı.
Bu kararlar, hikâyenin finansal tarafını görünür kılıyor.
İyi bir fikir için şu soruların da cevabı gerekir: Üretim maliyeti ne olacak? Müşteri hangi fiyattan satın alacak? Satıştan kalan para, işletmenin giderlerini karşılayacak mı? Yeni siparişi hazırlayacak nakit bulunabilecek mi?
Finansrotam açısından bu hikâyenin en değerli yanlarından biri burada: Üretme heyecanını hesapla ve planla birleştirmek.
Başarı görünür oldu
Chobani’nin 2013 tarihli açıklamasına göre şirket, 2012’de yıllık 1 milyar dolar satışa ulaştı. Ulukaya da 2013’te EY Dünya Yılın Girişimcisi ödülünü kazandı.
Bu satış tutarı şirketin cirosudur; kurucunun kişisel kazancı değildir. Yine de bir ürün fikrinin yıllar içinde ulaştığı ölçeği gösterir.
Hikâyenin arkasında sektör bilgisi, krediyle sağlanan finansman, ekip çalışması, ürün geliştirme ve müşteriyi anlama çabası vardı.
Senin ilk ürünün ne olabilir?
Herkesin başlangıcı bir fabrika olmak zorunda değil.
Belki hazırladığın bir dijital araç, tamir ettiğin bir eşya, tasarladığın bir ürün veya uzmanlığınla sunduğun bir hizmet…
Bu hafta kendine şu soruyu sor:
“Hangi becerimle, kimin hangi sorununu çözebilirim?”
Ardından küçük bir deneme hazırla. Maliyetini hesapla. O ürünü veya hizmeti kullanabilecek birkaç kişiyle görüş. Beğenilerinin yanında, gerçekten satın almak isteyip istemediklerini de öğren.
Başarının kesin bir tarifi yok. Ancak küçük bir deneme, fikrini sınamana ve bir sonraki adımı daha sağlam atmana yardımcı olabilir.
Sen de bir şeyler üret, başarırsın!
Bu haftanın ilk adımı: Çözebileceğin bir sorun seç ve ilk denemeni planla.